مشکلات چشمی در کوهنوردی، یکی از دغدغههای کمتر شناخته شده اما بسیار مهم برای علاقهمندان به طبیعت گردی و صعود به ارتفاعات است. شرایط خاص محیطی مثل تابش شدید نور خورشید، وزش بادهای تند، گرد و غبار، و سرمای زیاد سلامت چشمها را به خطر بیندازند و حتی دید فرد را در مسیر کوهستانی مختل میکند. شناخت این مشکلات و راههای پیشگیری از آنها، نقش مهمی در حفظ سلامت بینایی و افزایش ایمنی در هنگام کوهنوردی دارد. در ادامه به بررسی رایجترین آسیبهای چشمی در کوهستان و راهکارهای مقابله با آنها میپردازیم. دکتر حمید مساعدیان، از متخصصان برجسته، با سابقهای درخشان در ارائه خدمات تخصصی در آسیبهای ورزشی، شناخته میشود.
علت بروز مشکلات چشمی در کوهنوردی
قرار گرفتن در ارتفاعات بالا و شرایط محیطی خاص کوهستان تاثیرات متعددی بر سلامت چشمها میگذارد. یکی از اصلیترین دلایل مشکلات چشمی در کوهنوردی، افزایش شدت تابش اشعه ماورای بنفش (UV) در ارتفاع بالا است. با بالا رفتن از سطح دریا، میزان اشعهی UV که به چشم میرسد، بیشتر میشود و در صورت نبود محافظ مناسب، به قرنیه آسیب بزند و منجر به التهاب یا سوختگی سطحی چشم شود.
علاوه بر آن، بادهای شدید، سرمای زیاد، گرد و غبار و تابش نور از روی برف، سطح چشم را تحریک کرده و باعث خشکی، سوزش، قرمزی و ناراحتی میشود. کمبود رطوبت در ارتفاعات، از دیگر عوامل موثر در خشکی چشم است. همچنین کمبود اکسیژن در ارتفاع زدگی، باعث کاهش اکسیژن رسانی به بافتهای چشمی میشود و در موارد نادر، اختلالات بینایی یا دوبینی به وجود آورد. به همین دلایل، شناخت علل این مشکلات و پیشگیری به موقع از آنها برای هر کوهنوردی ضروری است.
جهت مشاوره با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
رایجترین آسیبهای چشمی در کوهستان
در کوهستان، چشمها در معرض شرایطی قرار میگیرند که منجر به بروز آسیبهای مختلف میشود. یکی از رایجترین این آسیبها آفتاب سوختگی قرنیه است. این آسیب باعث درد، قرمزی، اشک ریزش، تاری دید و حساسیت به نور میشود و چند ساعت بعد از قرار گرفتن در معرض نور شدید ظاهر میگردد. خشکی چشم، از دیگر مشکلات شایع است که به دلیل باد شدید، کاهش رطوبت هوا و سرمای زیاد به وجود میآید.
همچنین، تحریک یا ورم ملتحمه در اثر گرد و غبار یا آلودگیهای محیطی از دیگر ناراحتیهایی است که برای کوهنوردان اتفاق مییفتد. در برخی موارد نادر، ادم عصب بینایی در ارتفاعات بالا به دلیل کاهش اکسیژن باعث تاری دید یا دوبینی میشود. آگاهی از این آسیبها و استفاده از تجهیزات محافظتی مناسب، اهمیت مهمی در پیشگیری از مشکلات چشمی در کوهستان دارد.
درباره پزشکی کوهستان بیشتر بخوانید.
نکاتی برای محافظت از چشمها در کوهنوردی
برای محافظت از چشمها در کوهنوردی، رعایت یک سری نکات کلیدی ضروری است تا از بروز آسیبهای چشمی در ارتفاعات یا شرایط محیطی سخت جلوگیری شود. در ادامه به مهمترین این نکات اشاره میکنیم:
- استفاده از عینک آفتابی استاندارد: همیشه از عینکی استفاده کنید که ۱۰۰٪ از عبور اشعههای UVA و UVB جلوگیری کند. عینکهای مخصوص کوهنوردی لنزهایی با پوشش آنتیرفلکس و فیلتر UV دارند که از چشمها در برابر نور شدید محافظت میکنند.
- انتخاب عینک مناسب با شرایط جوی: در ارتفاعات برفی یا یخزده، از عینکهایی با لنز تیرهتر یا عینک یخ نوردی استفاده کنید. این عینکها مانع ورود نور بازتابی از برف به چشم میشوند و از بروز برف کوری جلوگیری میکنند.
- پوشاندن کامل چشم و اطراف آن: عینکهای دارای گارد جانبی یا طراحی خمیده، بهخوبی جلوی ورود نور از کنارهها را میگیرند و محافظت بیشتری فراهم میکنند.
- استفاده از کلاه لبهدار یا اسکارف: این وسایل ساده علاوه بر محافظت از پوست صورت، میتوانند سایه مناسبی برای چشمها ایجاد کنند و میزان تابش مستقیم نور به چشم را کاهش دهند.
- استفاده از قطره اشک مصنوعی در هوای خشک: اگر در هوای سرد یا خشک دچار خشکی چشم میشوید، با مشورت پزشک از قطرههای اشک مصنوعی برای حفظ رطوبت چشم استفاده کنید.
- پرهیز از لمس چشمها با دستهای آلوده: در طبیعت و حین صعود، لمس چشم با دستهای کثیف میتواند باعث انتقال آلودگی و عفونت شود.
با رعایت این نکات ساده اما کاربردی، میتوانید از چشمان خود در کوهستان بهخوبی محافظت کرده و از لذت کوهنوردی در طبیعت بدون نگرانی از آسیب چشمی بهرهمند شوید.
درباره یخ زدگی اندامها بیشتر بخوانید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر هنگام کوهنوردی یا پس از آن دچار مشکلات چشمی شدید، در برخی موارد لازم است حتماً به پزشک مراجعه کنید. مواردی که نیاز به بررسی تخصصی دارند عبارتاند از:
- تاری دید یا دوبینی مداوم: اگر تاری دید یا دوبینی بیش از چند ساعت ادامه داشت و با استراحت یا عینک بهبود نیافت، نشانهای از آسیب جدیتر مانند التهاب یا اختلال فشار چشم باشد.
- درد شدید یا سوزش در چشم: احساس درد یا سوزش غیر عادی در چشم، بهخصوص اگر همراه با اشکریزی یا قرمزی باشد، نیازمند بررسی تخصصی است و ناشی از سوختگی ناشی از اشعه ماورای بنفش یا آلودگی باشد.
- حساسیت شدید به نور: اگر در برابر نور دچار حساسیت شدید شدید، بهویژه بعد از حضور در مناطق برفی یا در ارتفاع بالا، احتمال آسیب ناشی از اشعه UV وجود دارد و باید سریعتر معاینه شوید.
- احساس وجود جسم خارجی در چشم: اگر احساس کردید چیزی در چشمتان گیر کرده و با شستشو یا پلک زدن برطرف نشد، به هیچ وجه به چشم دست نزنید و به پزشک مراجعه کنید.
- کاهش بینایی ناگهانی: هرگونه کاهش ناگهانی بینایی یا لکههای تاریک در میدان دید، هشدار مهمی است و باید فورا توسط پزشک معاینه شوید.
در کل، هرگونه مشکل چشمی که ظرف ۲۴ ساعت برطرف نشود یا با علائم شدید همراه باشد، باید جدی گرفته شود. پیشگیری مهم است، اما تشخیص به موقع، از آسیب دائمی جلوگیری میکند.
پیشگیری از مشکلات چشمی در کوهنوردی
برای پیشگیری از مشکلات چشمی در کوهنوردی، رعایت چند نکته ساده اما مهم تا حد زیادی از بروز آسیبها جلوگیری میکند. اولین و مهمترین اقدام، استفاده از عینک آفتابی مخصوص کوهنوردی است. این عینکها باید ۱۰۰٪ از اشعه ماورای بنفش (UV) جلوگیری کنند و دارای لنزهایی با رنگ مناسب و پوشش جانبی برای محافظت از چشم در برابر نور بازتابی برف یا یخ باشند. دومین نکته، استفاده از کلاه لبهدار یا نقاب برای کاهش تابش مستقیم نور به صورت و چشمها است.
در مناطق برفی، بهتر است از عینکهای یخ نوردی یا کوهنوردی با لنزهای خاص استفاده شود که نور بازتابی از سطح برف را فیلتر میکنند. همچنین در روزهای برفی یا مهآلود که نور پخش شده زیاد است، استفاده از عینک همچنان الزامی است. اگر چشمها دچار خشکی میشوند، میتوان از قطرههای اشک مصنوعی با مشورت پزشک استفاده کرد. در نهایت، اجتناب از خیره شدن مستقیم به برف یا خورشید و بررسی منظم وضعیت سلامت چشم قبل از صعودهای بلند خطر مشکلات چشمی را به حداقل برساند.
سخن آخر
مشکلات چشمی در کوهنوردی موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود. شرایط خاص محیط کوهستان مثل ارتفاع بالا، وزش باد، سرما، و تابش شدید اشعه ماورای بنفش، همگی سلامت چشمها را تهدید میکند. بنابراین، استفاده از عینک آفتابی استاندارد، پوشش مناسب و رعایت اصول ایمنی، از بروز بسیاری از این آسیبها جلوگیری میکند. به یاد داشته باشید که پیشگیری همیشه سادهتر و کمهزینهتر از درمان است. در صورت مشاهده علائم نگران کننده، مراجعه به پزشک متخصص چشم را به تاخیر نیندازید.
سلام .
دوسه روز بعد از صعود دچار انقباض های دردناک مکرر کره چشم و احساس کشش چشم به عقب میکنم . در زمان صعود کلیه نکات ایمنی (عینک٫کلاه و…)رو با وسواس رعایت میکنم. نتیجه این شده که میکنم علاوه چشم درد ٫ یکی از چشمهام داره کوچکتر میشه .
لطفا راهنمایی جهت تشخیص و درمان میفرمایین
سلام با مطب تماس بگیرید